اسلام آمریکایی منع از ازدواج مجدد

قال علی (ع) : غیره المرأه عدوان  غیرت داشتن زن ستم ( به مرد ) است .

( زیرا غیرت او همان ناراحت شدنش از ازدواج شوهر با زن دیگری است ) غرر الحکم

نمی دانم آیا این حدیث و چندین حدیث دیگر که مترادف همین معنا را می رسانند از مولای متقیان نیست ؟ در شاکله زن خمیر مایه این « عدوان » که امیر المومنین بدان اشاره می کنند وجود دارد ولی اینطور نیست که هر چه که ملائم با نفسشان است خواستار آن باشند و البته مردان ، البته مردان در سیرشان به سوی آخرالزمان به سوی زن پرستی می روند تا جایی که غربی می شوند و مانند غربی ها ازدواج دوم را جرم میدانند و در کنار آن از تعدد زوجات روی گردان می شوند ! می دانید چرا ؟ آیا به خاطر این که به همسر خود وفادار باشند و به یک زن قنائت کنند یا به خاطر این که می خواهند حس تنوع طلبی خود را در بازار سیاه شهوت از طریق گناه که به حد اشباع وسیله برایش فراهم است ارضاء نمایند؟ امروز گناه جای تعدد زوجات را گرفته است نه وفا و به همین دلیل مرد امروز از تعدد زوجات روی گردان است

حالا به نظر سه اسلام شناس معروف در این زمینه توجه می کنیم :

مصاحبه مجازی با استاد شهید مطهری(ره)


*حضرت استاد شما در کتاب حقوق زنان در اسلام تحت شرایطی از تعدد زوجات جانبداری کرده اید . آیا فکر نمی کنید که وقتی سعادت و خوشبختی زناشویی در گرو صفا ، صمیمیت ، گذشت ، فداکاری ، وحدت و یگانی باشد اینها در چند همسری به خطر خواهد افتاد ؟ در ثانی اگر مردی خیال کند که تعدد زوجات با قبول همه مسولیت شرعی و اخلاقی به نفع اوست و او از نظر تن آسایی از این کار صرفه می برد ، سخت در اشتباه است . مسلما تک همسری از نظر تامین خوشی و آسایش بر چند همسری ترجیح دارد ، و این به تجربه ثابت شده است با این حال باز از تعدد زوجات حمایت می کنید ؟!

بررسی درستی و نادرستی مسائلی مانند تعدد زوجات که ناشی از ضرورت های شخصی یا اجتماعی است به این نحو صحیح نیست که آن را با تک همسری مقایسه کنیم بررسی صحیح این گونه مسائل منوط به این است که از طرفی علل و موجبات ایجاب کننده آنها را در نظر بگیریم و ببینیم عواقب و خیم بی اعتنایی به آنها چیست . از طرف دیگر نظری به مفاسد و معایبی که از خود این مسائل ناشی می شود بیفکنیم آنگاه یک محاسبه کلی روی مجموع آثار و نتایجی که از دو طرف مساله پیدا می شود به عمل آوریم . تنها در این صورت است که این گونه مسائل به صورت واقعی خود طرح و مورد بررسی قرار گرفته اند .

می شود با ذکر مثال توضیح دهید ؟

فرض کنید می خواهیم درباره « سربازی اجباری » نظر بدهیم . اگر تنها از زاویه منافع و تمایلات خانواده ای که سرباز تنها به آنها تعلق دارد بنگریم شک ندارد که قانون سرباز وظیفه قانون خوبی نیست چه از این بهتر که قانونی به نام قانون سربازی وظیفه وجود نداشته باشد و عزیز دل خانواده از کنارشان دور نرود و احیاناً به میدان جنگ و خاک و خون کشیده نشود ! اما بررسی این مساله به این نحو صحیح نیست . بررسی صحیح آن به این نحو است که ضمن توجه به جدا شدن فرزندی از خانواده ای و احتمالاً داغدار شدن آن خانواده ، عواقب و خیم سرباز مدافع نداشتن را برای کشور در نظر بگیریم . آن وقت است که کاملاً معقول و منطقی به نظر می رسد که گروهی از فرزندان وطن به نام « سرباز » آماده دفاع و جانبازی برای کشور باشند و خانواده های آنها رنج های ناشی از سربازی را تحمل کنند .

استاد گرامی الان قانونی تصویب شده و به کلیه دفتر خانه های ازدواج طلاق ارسال شده که ازدواج دوم منوط به اجازه همسر اول است البته مراجع تقلید ازاین شرط را باطل می دانند اما حقوقدانان مخصوصا طبقه نسوان به این اصل استناد می کنند که در عقد ازدواج هر یک از زوجین به دیگری تعلق می گیرد و از آن او می شود . حق استمتاعی که هر کدام نسبت به دیگری پیدا می کنند از آن جهت است که منافع زناشویی طرف را به موجب عقد ازدواج مالک شده است . از این رو در تعدد زوجات می گویند آن که ذی حق شماره اول است زن سابق است . معامله ای که میان مرد و زن دیگری صورت می گیرد در حقیقت به قول فقها « فضولی » است . زیرا کالای مورد معامله یعنی منافع زناشویی مرد قبلا به زن اول فروخته شده و جزو مایملک او محسوب میشود پس اگر بناست اجازه تعدد زوجات داده شود باید موکول به اجازه و اذن زن اول باشد ، و در حقیقت این زن اول است که حق دارد درباره شوهر خود تصمیم بگیرد که زن دیگر اختیار بکند یا نکند و مسلما هیچ زنی نیز اجازه ورود هوو به زندگی خود را نمی دهد ؟!

این ایراد مبتنی بر این است که طبیعت حقوقی ازدواج را مبادله منافع بدانیم و هر یک از زوجین را مالک منافع زناشویی طرف دیگر فرض کنیم . من فعلاً راجع به این مطلب که البته قابل خدشه و ایرادست بحثی نمی کنم .

چون با این نگاه مرد می تواند وقتی زنی به سنی می رسد که امکان ارتباط جنسی ندارد ادعا کند که زن شرایط روزاول ازدواج را ندارد پس من هم حق فسق عقد و طلاق زن را دارم که البته اسلام چنین اجازه ای به مرد نمیدهد پس حقوقی کردن حرف ازدواج به نفع زن هم نخواهد بود اما فرض می کنیم طبیعت حقوقی ازدواج همین باشد . این ایراد وقتی وارد است که تعدد زوجات از جانب مرد فقط جنبه تفنن و تنوع داشته باشد . اما اگر جنبه تفنن و تنوع نداشته باشد ، بلکه مرد یکی از مجوزهایی که اشاره کردیم داشته باشد ، این ایراد مورد ندارد . مثلاً اگر زن عقیم باشد ، یا به سن یائسگی رسیده باشد و مرد نیازمند به فرزند باشد ، یا زن مریض و غیر قابل استمتاع باشد ، دراین گونه موارد حق زن مانع تعدد زوجات نخواهد بود . تازه این در صورتی است که مجوز تعدد زوجات امر شخصی مربوط به مرد باشد . اما اگر پای یک علت اجتماعی در کار باشد و تعدد زوجات به واسطه فزونی عدد زنان بر مردان و یا به واسطه احتیاج به کثرت نفوس تجویز شود ، این ایراد صورت دیگری پیدا می کند در این گونه موارد ، تعدد زوجات یک نوع تکلیف و واجب کفایی است وظیفه ای است که برای نجات اجتماع از فساد و پای تکلیف و وظیفه اجتماعی به میان می آید ، رضایت و اجازه و اذن مفهوم ندارد . چون اینجا ما با تزاحم مواجه شده ایم و باید بین رضایت همسر اول و شیوع فساد در جامعه اقدام به انتخاب کنیم و مشخص است که مکانیزم حل مساله در باب تزاحم ، قاعده اهم و مهم است و طبیعتا در انتخاب اهم و مهم ، رضایت همسر اول مهم و جلوگیری از فساد در جامعه اهم است و اهم بر مهم برتری دارد و مجوز تعدد زوجات برای جلوگیری از شیوع فساد صادر خواهد شد .

یعنی واقعاً شما معتقدید در مواردی که حتی ازدواج دوم واجب می شود ؟! ( چه رسد به اینکه اجازه ازدواج دوم دست زن اول باشد ! ) می شود بفرمایید در چه مواردی ؟

اگر فرض کنیم اجتماع واقعاً مبتلا به فزونی زن بر مرد است یا نیازمند به تکثیر نفوس است ، یک وظیفه ، یک واجب کفایی متوجه همه مردان و زنان متاهل می شود ، پای یک فداکاری و از خود گذشتگی به خاطر اجتماع برای زنان متاهل به میان می آید . درست مثل وظیفه سربازی است که متوجه خانواده ها می شود و باید به خاطر اجتماع از عزیزشان دل بکنند و او را روانه میدان کار زار کنند در این گونه موارد ، غلط است که موکول به رضایت و اجازه شخص یا اشخاص ذی نفع شود .

پس باید گفت قانون فعلی که الان در دفتر خانه ها رایج است ( و حتی قبل از ازدواج امضا می گیرند که نمی توان بدون اجازه همسر اول ازدواج کرد )

یک دیدگاه افراطی فمینیستی است ! سازمان ملی جوانان آمار داده هم اکنون اگر همه دخترها با همه پسرها ازدواج کنند باز چند میلیون دختر بدون شوهر می مانند و البته این غیر از آمار بیوه زنان است ، اما باز تاکید می کنم که اینها مدعی اند که حق و عدالت این موضوع را ایجاب می کند!

کسانی که مدعی هستند حق و عدالت ایجاب می کند که تعدد زوجات با اجازه همسر پیشین باشد ، فقط از زاویه تفنن و تنوع طلبی مرد مطلب را نگریسته اند و ضروت های فردی و اجتماعی را از یاد برده اند .

 

استاد علامه مصباح یزدی


چرا در اسلام ازدواج موقت و تعدد زوج ها تجویز شده است ؟ آیا این احکام تبعیض و خلاف حقوق زن نیست ؟

 همان طور که میدانید ازدواج شرعی در اسلام دو صورت دارد الف : ازدواج دائم و مادام العمر یعنی زن و مرد تصمیم گرفته باشند تا زمانی که در قید حیات اند زندگی مشترک داشته باشند که البته اصل در ازدواج هم دوام است

ب : ازدواج موقت و محدود به زمانی خاص که مصالح ازدواج موقت بسیار است که به برخی از آنها می توان پی برد از جمله :

 1. زن در ایام قاعدگی که در هرماه چندین روز را در بر می گیرد به کلی فاقد آمادگی برای مقاربت است ، حال آن که مرد دائم این آمادگی را دارد

2. زن در دوران بارداری و حتی اغلب در دوران شیردهی نمی تواند آبستن شود در صورتی که مرد چه بسا خواهان فرزند دیگری باشد .

افزون بر این که زن در این مدت میل جنسی چندانی هم ندارد .

3. زن یا مرد ممکن است برای تحصیل علم ، تجارت ، یا هر مقصود دیگری مدتی در شهر یا کشوری غیر از محل اقامت دائم خود مجبوربه زندگی باشد دراین حال شوهری که زنش به مسافرت رفته است یا مردی که خود در شهر یا کشور بیگانه زندگی می کند نیاز به همسر دارد .

4. در ازدواج دائم هزینه زندگی زن به عهده شوهر است و ممکن است مردی توان مالی برای پرداخت مخارج همسر را نداشته باشد

5. ممکن است قوت غریزه ی جنسی در مرد چنان باشد که با یک زن ارضاء نشود ، پس ازدواج موقت مصالح فراوانی دارد و هرگاه مرد یا زنی به هر دلیلی نتواند ازدواج دائم کند فشار غریزه ی جنسی او نیز به حد باشید که عدم ارضاء آن سبب ناهنجاری های جسمی یا روحی یا معصیت شود ازدواج منتطع ، یگانه راه چاره است .

6. در برهه ای از زمان ممکن است مصالح اجتماعی یا فردی جامعه یا شخص ایجاب کند که تکثیر نفوس آهنگ سریع تری بگیرد در این صورت اگر هر مردی به یک همسر بسنده کند غرض پیشین حاصل نخواهد شد .

7. امکان دارد در بعضی مقاطع تاریخی تعداد دختران و زنان آماده ازدواج جامعه بیش از تعداد مردان باشد در چنین مواردی منع تعدد زوج ها نتیجه ای جز رواج فحشاء و دیگر مفاسد اجتماعی مترتب بر آن نخواهد داشت و در حقیقت حق ازدواج برخی از زنان پایمال خواهد شد با این حال در اسلام هیچگاه به مردی تکلیف نمی کنند که بیش از یک زن بگیرد و در عمل نیز از ظهور اسلام تا کنون در همه ی جوامع اکثریت غریب به اتفاق مردان ( چه مسلمان و چه غیر مسلمان ) تک همسر بوده اند و هستند ولی به هر حال واقع بینی ، انصاف و تفاوت های زن و مرد اقتضاء می کند که برای اوضاع و احوال خاص نیز چاره ای اندیشه شود ، با توجه به مصالح ذکر شده ( غیر از بند 4 ) و بعضی دیگر از فواید ازدواج دائم به یکبار محدود نشده است بلکه به مرد اجازه داده شده است که با قیود و شرایط خاصی از جمله رعایت عدالت در یک زمان تا 4 زن دائم هم داشته باشد . یاد آوری این نکته بی فایده نیست که ما مدعی نیستیم تمام حکمت های ازدواج موقت و تعدد زوجات ( یا دیگر احکام الهی ) همین مواردی است که ما می گوییم . چه بسا ده ها حکمت دیگر در این حکم باشد که ما از آن ها آگاهی نداریم .

محمد تقی مصباح یزدی – جزوه حقوق و سیاست درقرآن درس 209

 

استاد رحیم پور ازغدی


آیا ازدواج مجدد اسلام درست است یا آنچه از حقوق زن در غرب گفته می شود ؟

ازدواج های متعدد پیامبر افتخار فرهنگ جنسی اسلام

یک سمیناری که به خاطر کاریکاتورهای توهین آمیز در دانمارک ( پوپنهارت ) گذاشته بودند و بنده را هم برای سخنرانی دعوت کرده بودند در آنجا من بحثی کردم با این عنوان که چه چیزی در غرب مانع درک پیامبر اسلام می شود و خلاصه آن این بود که شما یک برداشت غلط از دین در غرب دارید که اصلاً با مفهوم اسلامی دین سازگار نیست با مفهوم مسیحی دین سازگار است و همه ذهن شما را پر کرده و راحت نمی توانید مسائل اسلامی را بفهمید بعد از سخنرانی یک نفر بلند شد اشکال کرد که شما که راجع به انسانی بودن دینتان اینقدر صبحت می کنید پیامبرتان چند بار ازدواج کرده است و خواست که مثلا یک نقطه ضعفی از اسلام و پیامبر گرفته باشد ! گفتم ازدواج های متعدد پیامبر در فرهنگ جسنی اسلام برای ما یک افتخار بزرگ است و اتفاقاً همه نقطه ، نقطه دفاع است . چون درباره مسائل جنسی با دو روش می شود با آن مواجه شد . از قرون وسطی در مذهب کاتولیک به شما آموخته بودند که ازدواج مانع معنویت است شرط رشد معنوی عزوبت و تجرد است و زن مظهر شیطان است ( اینها جزو محکمات و ادبیات گفتمان کلیسیا کاتولیک است ) این را گفتید اما در عمل چه کردید ؟ در عمل نه الان که بزرگترین مشکل کلیسا لاپوشانی پرونده های فسادهای جنسی کشیشان است ( می توانید که الان فقط در کلیسای کاتولیک نه پروتستان ، آنها که خرابترند ، چون کاتولیکها یک قید و بند و مرجعیتی دارند پروتستانها که این را هم ندارند – یکی از گرفتاریهایشان مشکل فساد های اخلاقی کشیشان است کدر همین یکی دوسال پیش پاپ یک سفری داشت و یکی از مسائل و دغدغه های جناب پاپ همین بود که دو میلیارد دلار بدهند و در مقابل ، چند صدر هزار پرونده های جنسی کشیشها را لاپوشانی کنند که آقا صدایش را در نیاور! ) این یک روشی است که بگوئیم نیاز جنسی یک نیاز شیطانی و خبیت است گفتیم این را در زبان گفتند اما در عمل و سابقه تاریخ شما پراست از شهوت رانی و پر از جنایت های جنسی است ، پر از تجاوز است ، پر از هم جنس گرایی است ، پر از زنا است ، این یک راه است این یک نوع دین و معونیت است یک راه هم راه اسلام و راه پیامبر اسلام است که می فرماید تشکیل خانواده نه تنها مانع رشد معنوی نیست بلکه کمک می کند به رشد معنوی . این یک تعریف از معنویت است ، آن هم یک تعریف از معنویت ، این یک تعریف از جنسیت است آن هم یک تعریف از جنسیت ، گفتم من آن را درست می دانم نه این را ! آن روشی که می گوید نیاز جنسی تو باید تامین بشود اما توام با اخلاق ، حقوق و عدالت !(منبع :مجله همت)